Vraagwinkel

Ook de prestigieuze cisterciënzerabdij van Royaumont ten noorden van Parijs overleefde de Franse Revolutie niet. De abdij werd in 1859 opgekocht door de industrieel Joseph Van der Mersch uit Menen, die de site ombouwde tot een groot textielbedrijf en er 300 arbeiders uit onze gewesten aan het werk zette. Wie weet meer over Van der Mersch, zijn familie en zijn industrieel bedrijf? (LV)

In een wapenschouwing in 1578 in dorpen van de kasselrij Ieper werd bij de schouwing van de mannen in Langemark ook hun wapen genoteerd. Hallebaarden, haakbussen en pieken waren de meest voorkomende wapens. Pauwels Thieren uit Bikschote was in het bezit van een “muerstock” (Westhoek, 41 (2025), p. 211). Wat moeten we ons hierbij voorstellen? (B.)

Van Antonius Sanderus, auteur van onder meer de Flandria Illustrata, wordt gezegd dat hij in juni 1630 zijn ‘bibliothèque de philologie et de théologie’ in Brugge verkocht, om zich vervolgens bijna uitsluitend toe te leggen op historische werken en plaatsbeschrijvingen van de Zuidelijke Nederlanden. Is over deze boekenverkoop in 1630 iets bekend? (B.)

De Bruggeling Adriaan van der Straeten was griffier van Damme in de tweede helft van de 16de eeuw “en heeft achtergelaten verscheyde godsvruchtige gedichten” (Ledoux). Bij Valerius Andreas staat zelfs edidit juvenis Norimbergae “Poemata” quaedam ad amicos, in quibus & orationis dominicae explicatio, & et piae aliquot preces. Maar heeft iemand deze Neurenbergse druk ooit gezien? (PDB)

In 1814 kwam Vincent de Croeser in financiële moeilijkheden en werd (een deel van) zijn onroerend bezit openbaar verkocht door notaris Eugeen De Busschere in Brugge. Gronden in Westvleteren werden onder meer opgekocht door de Poperingse hopkoopman Dominique Lebbe. Het is op deze plaats dat in 1831 de Sint-Sixtusbrouwerij werd “gesticht”. In het landboek van de wijk wordt gezegd dat er op deze plaats ooit een kasteel stond, “où il se trouvait jadis un château”. Wat is er bekend over dit kasteel? (LV)

De parochiegrenzen in het ancien régime kunnen bepaald worden via landboeken, de kaart van Ferraris enz. Ze zouden gehanteerd zijn voor de gemeentegrenzen daarna. Toch blijkt meer dan eens dat ze afwijken van elkaar. De processen-verbaal van de afpaling (doorgaans uit de periode 1815-1830), vastgelegd in aanwezigheid van de betrokken burgemeesters, laten daarvan niets blijken. Zijn er conflicten gekend tussen gemeenten over die grenzen, of motiveringen waarom een grondgebied vergroot of verkleind werd? (Jan Van Acker)

In 1921 werd Marie D’haene (°4 augustus 1892) schepen in Avelgem. Zij was de eerste vrouwelijke schepen in West-Vlaanderen. Is er meer over haar bekend? Na de verkiezingen van 1926 werd ze niet opnieuw als schepen aangesteld. Wel trad toen een zekere Louis D’haene (°1896) toe tot het college. Was dat een familielid? (Alexander Soetaert)

In Ieper was er in het ancien régime, naast de stadsgevangenis en de krijgsgevangenis, ook een “geestelijke gevangenis”. Het gaat wellicht om de gevangenis die afhing van het bisdom Ieper. Wie kwam daarin terecht? Geestelijken met schulden en/of geestelijken die voor de bisschoppelijke rechtbank gedaagd waren? Werden in deze gevangenis ook leken opgesloten? Was er ook in het bisdom Brugge zo’n “geestelijke gevangenis”? Waar was die gevestigd? (Dominiek Dendooven)

Pieter Ledoux deelt mee dat Joannes Baptist Beijer, luitenant van de burgerlijke wacht te Brugge, auteur was van “De seven psalmen van den H. naem Jesus overgeset uyt het Engelsch in het Vlaemsch door M.B… LVDBW, gedrukt tot Brugge bij Joseph Van Praet”. Wat is meer bekend over Beijer? Bleven er exemplaren van zijn “De seven psalmen” bewaard? (PDB)

Het bijvoeglijk naamwoord of bijwoord spade, in de betekenis van “laat”, werd gebruikt bij de naamgeving van rederijkerskamers. Voorbeelden zijn Spae Rycke (Mardyck), Spaderijke (Belle), Spade belochet (Zevekote), Spade gelered (Oostende). Waarom werd dit woord zo frequent gebruikt in associatie met rederijkerskamers? (Peter De Baets)