Vraagwinkel

Het jaarverslag over de West-Vlaamse landbouw meldde in 1851 dat er proeven werden gedaan met hop in Waregem. De opbrengst was goed, maar de kwaliteit kon beter. In 1854 deelde men mee dat de teelt steeds verder uitbreiding nam. Werd deze teelt in de regio van Waregem in de volgende decennia verder gezet? Wie waren de boeren die er zich aan waagden? Wanneer kwam er een einde aan? (KV)

In 964 werd de Sint-Pietersabdij in Gent bevestigd in haar bezittingen, zo onder meer in tien hoeven die lagen in een plaats genoemd Bugginsela binnen de fiscus Weinebrugge, de fisco UUainebrucge X mansa in loco nuncupato Bugginsela. Is er een vermoeden waar de plaatsnaam Bugginsela voor staat? (B.)

In 2023 vestigde Patrick Buyse in zijn boek Weg van ’t stad! De Antwerpse exodus naar West-Vlaanderen, 1944-1945 (Antwerpen, 2023) de aandacht op de vluchtelingenstroom die op het einde van de Tweede Wereldoorlog vanuit Antwerpen naar West-Vlaanderen trok, uit schrik voor de V1-en V2-bommen die door de Duitsers op de metropool werden afgevuurd. Van de 130.000 vluchtelingen uit de Antwerpse regio kwamen er toen 50.000 in West-Vlaanderen terecht, verspreid over 254 West-Vlaamse gemeenten. Is er ook nog iets bekend over de opvang in onze regio van vluchtelingen uit Wallonië tijdens het Ardennen-offensief van de Duitsers (16 december 1944 – 25 januari 1945)? Ik vond alvast een spoor: In de eindejaarsperiode 1969-1970 ontvingen Alfons en Martha Thijs-Trenson, mijn grootouders van moederszijde, in Adegem (nu gemeente Maldegem) een nieuwjaarskaartje van Jeannot Sacré en familie, uit de Waalse gemeente Andrimont (nu gemeente Dison, provincie Luik). Jeannot Sacré herinnert daarin dankbaar aan het verblijf van haar gezin bij mijn grootouders in 1945, toen 25 jaar geleden, vanwege ‘het offensief van Von Rundstedt in de Ardennen’. Mijn grootouders, mijn moeder en haar zussen, hebben daar nooit iets over verteld, hoewel ze ons heel veel verhalen uit de oorlogstijd hebben doorgegeven. (Noël Geirnaert)

Een van de erfgenamen van Pieter Simons (1539-1605), tweede bisschop van Ieper, was een zekere Paul Huvettere, zoon van Elisabeth Simons (A.C. De Schrevel, ‘Deux élèves remarquables de l’école Bogarde’, in: Annales de la Société d’Emulation de Bruges, 75 (1932), p. 1-56). Is meer bekend over hun familierelatie tot de bisschop? Is deze Paul Huvettere ook familie van de Ieperse kanunnik Louis Joseph d’Huvettere (+1633), die in 1624 postuum een werk van de bisschop uitgaf? (Alexander Soetaert)

In een brief van prior August Theodore Mann bij de kartuizers te Nieuwpoort in 1776 beschrijft dat lid van de Academie Impériale & Royale des Sciences et Belles-Lettres de Bruxelles hoe langs de Vlaamse kust – net als in Engeland – een “fièvre de catarrhes” epidemisch voorkomt bij mistig winterweer. In de geneeskunde wordt dit de ‘blauwtongkoorts’ genoemd. Zou het kunnen dat door de verbastering in het Westhoeks dialect dat vandaag “kantèèrn” is geworden? (Guido Demerre)

Charles Veracx was dokter in Roeselare, maar in 1836 maakte hij via een strooifolder reclame voor een dokterspraktijk die hij elke zaterdag in het kasteel van Zedelgem uitoefende. Deze merk- waardige doktersreclame kwam op het bureau van de Provinciale Geneeskundige Commissie terecht (Brugge, Rijksarchief, Provinciale Geneeskundige Commissie, 12). Gebeurde het vaker dat dokters in de 19de eeuw op die manier reclame maakten? Is er meer bekend over dokter Veracx en zijn praktijk in Zedelgem? (Koenraad Vandenbussche)

Een exemplaar van De glorie van Jeruzalem vertoont het eerweerdigh artsbroederschap van het H. Graf Christi, gedrukt in 1820 door Cornelis de Moor in Brugge, bevat voorin een handgeschreven bezitsmerk: Dezen boeck behoort toe aen my Julie Rommel Avelghem gehad tot Brugge, 1834. Weet iemand meer over Julie Rommel? (B.)

Vroeger heette de ‘Westhoek’, het Westkwartier; dat was een samengaan van verschillende kasselrijen. Hoe valt deze naamswijziging te verklaren? Was de keuze voor ‘Westhoek’ een modegril omdat het woord ‘kwartier’ niet meer in was? Met andere woorden: waar kwam plots het woord ‘Westhoek’ vandaan? (Carlo Jengember)

Tot het grafelijk domein in Vlaanderen tijdens de middeleeuwen behoorden soms obscure onderdelen waarvan na verloop van tijd niemand nog wist waarop ze sloegen. Dit is bijvoorbeeld het geval met een grafelijk recht in Brugge dat de naam “vaissiauls des (e)ez” droeg. Vandaar dat in het begin van de vijftiende eeuw de algemeen ontvanger van Vlaanderen niemand vond om als ontvanger op te treden van dit stukje van het vorstelijk domein. Is er iemand die wel weet waar dat recht op slaat en welke grafelijke inkomsten daaraan verbonden waren? (LV)

Ook de prestigieuze cisterciënzerabdij van Royaumont ten noorden van Parijs overleefde de Franse Revolutie niet. De abdij werd in 1859 opgekocht door de industrieel Joseph Van der Mersch uit Menen, die de site ombouwde tot een groot textielbedrijf en er 300 arbeiders uit onze gewesten aan het werk zette. Wie weet meer over Van der Mersch, zijn familie en zijn industrieel bedrijf? (LV)