Meer dan vier eeuwen Testament Rhetoricael van Eduard de Dene: van auteur tot editie

Het bekendste werk van de Brugse rederijker Eduard de Dene (1505-1577) is zijn Testament Rhetoricael. In dit artikel wordt nagegaan wie de bezitters van dit handschrift waren vanaf de 18de eeuw tot de verwerving van de autograaf in 1960 door de Gentse Universiteitsbibliotheek en de wetenschappelijke uitgave die erop volgde.

In het spoor van kanunnik Joris van der Paele (3). Het concilie van Pisa in 1409

Een gelegenheidsvondst werpt licht op de houding van de bekende kanunnik van der Paele bij het Westers Schisma en het concilie van Pisa in 1409, dat hieraan een einde moest stellen. Dankzij zijn relaties met enkele pausen – of die wettelijk het hoofd van de Kerk waren en of ze een smetteloze reputatie hadden, deed er minder toe – probeerde van der Paele prebenden, kerkelijke inkomsten, te bemachtigen.

Het korte bestaan van de burcht van Ieper

Bij opgravingen in Ieper werd begin 2025 een burcht van de graaf van Vlaanderen deels blootgelegd. De structuren vertonen opvallende gelijkenissen met het Gravensteen van Gent. Ondanks het historische belang konden de aangetroffen resten niet behouden worden, al zijn maatregelen genomen om de perimeter in de omgeving te beschermen.

Spoorloos, maar dood noch vergeten? Dood door lange afwezigheid in Veurne-Ambacht, 17de-18de eeuw

In staten van goed van Veurne-Ambacht worden in de 17de en de 18de eeuw regelmatig langdurige afwezigheden van de erflater of van familieleden van de overledene vermeld. Om uit de impasse te geraken, die hiervan het gevolg was, konden die afwezigen na verloop van tijd, in principe 7 jaar, doodverklaard worden. Aan de hand van een reeks casussen worden theorie en praktijk onderzocht.

Twee abdissen van Mesen ontsluierd: Agnes van Gistel en Elisabeth d’Oignies. Met aanvullingen voor twee andere abdissen.

Twee abdissen die door Jean Baptiste Gramaye vermeld worden, dienen geïdentificeerd met reeds bekende abdissen. Daarnaast is bijkomende info over twee andere abdissen bekend. Alles samen leidt dit tot een vernieuwde lijst van de oudste abdissen van Mesen.

Procope, apocope en syncope

Deze termen uit de taalkunde hebben betrekking op het wegvallen van klanken of zelfs lettergrepen, die vooral in dialectologie aangetroffen worden. Ze worden toegelicht met voorbeelden.

De gerechtelijke perikelen van de Brugse drukker Pieter Devliegher, 1826-1828

Omwille van artikelen die verschenen in de Nieuwe Gazette van Brugge werd Pieter Devliegher tweemaal voor het gerecht gedaagd. In het tweede geval leverde hem dat een effectieve gevangenisstraf op. Voor zijn laatste veroordeling werd hij ‘schadeloos gesteld’ door de onderpastoor van Sint-Salvator, J.-O. Andries, die wellicht een van die artikelen geschreven heeft.

Een verloren of gestolen zegelring?

Als antwoord op een vraag over verloren zegelringen geeft de auteur een aantal voorbeelden uit de 14de-16de eeuw. Soms is zowel het oude als het nieuwe zegel bekend; en bij andere wijzigingen kan verlies of diefstal de aanleiding geweest zijn.

De vijftiende-eeuwse voorgangers van de mijnenjager M940 Oostende

Na de bouw van een havendok in 1447 voorzag de havenstad Oostende in beveiliging van de scheepvaart. Dat behelsde een informatienetwerk te land, maar ook vreytschepen op zee. Dat waren oorlogsbodems die vissers bescherming moest bieden tegen kapers, en die mee bemand werden door naburige vissersplaatsen.

Het verschaffen van hulp aan de Duitse vijand tijdens de Eerste Wereldoorlog strafrechterlijk vervolgd (1919-1925) (3). Het verschaffen van levensmiddelen

Achtereenvolgens worden in dit derde deel over hulp aan de Duitsers tijdens 1914-1918 het leveren van vlees, de verkoop van groenten en fruit, het leveren van boter en eieren, en het leveren van bier aan de hand van casussen van de gerechtelijke vervolging achteraf toegelicht.